Làm cha mẹ, đôi khi mình cứ loay hoay không biết nói sao để con vừa tự tin, vừa có tư duy tốt mà không bị “kiêu” hay quá áp lực.
Thực ra, bí kíp không nằm ở những từ đao to búa lớn đâu, mà nằm ở cách mình “ghi nhận công sức” thay vì “dán nhãn kết quả”. Bạn thử đổi cách trò chuyện với bé theo mấy hướng này xem, mình thấy hiệu quả cực kỳ:
1. Khi con gặp khó khăn (Thay vì “Để đó mẹ làm cho”)
Lúc bé bị té ngã hay không giải được bài toán, thay vì sốt sắng làm hộ, mình hãy là người “tiếp lửa” để bộ não của bé hoạt động:
- “Mẹ thấy việc này hơi thử thách một chút đấy, nhưng mình cùng xem thử xem có cách nào khác không nhỉ?” – Câu này giúp bé hiểu khó khăn là chuyện bình thường, không có gì phải sợ.
- “Con cứ bình tĩnh, bộ não của con đang ‘tập thể dục’ để khỏe hơn đó.” – Cách này dạy bé về tư duy phát triển, rằng trí tuệ là thứ có thể rèn luyện được.
2. Khi con làm tốt (Thay vì chỉ nói “Con giỏi quá”)
Khen “giỏi” nhiều quá đôi khi làm bé sợ thất bại vì sợ mất cái mác “giỏi” đó. Mình thử khen chi tiết hơn nhé:
- “Mẹ rất ấn tượng với sự tập trung của con hôm nay!” – Khen vào thái độ làm việc.
- “Con nhìn xem, nhờ con kiên trì thử đi thử lại mà cuối cùng con đã làm được rồi này!” – Để bé tự kết nối được rằng: Nỗ lực = Thành quả.
- “Con cảm thấy thế nào khi hoàn thành nó? Chắc là tự hào lắm đúng không?” – Hãy để bé tự tận hưởng niềm vui của chính mình thay vì chỉ chờ đợi lời khen từ người lớn.
3. Nuôi dưỡng sự tự tin từ bên trong
Để bé tin vào bản thân, mình cần cho bé thấy tiếng nói của bé có giá trị:
- “Mẹ muốn nghe ý kiến của con, con nghĩ sao về việc này?” – Khi được hỏi ý kiến, bé sẽ cảm thấy mình quan trọng và học được cách đưa ra quyết định.
- “Cảm ơn con đã giúp mẹ, nhờ có con mà việc này nhanh hơn hẳn.” – Cho bé thấy bé là một “thành viên có giá trị” trong gia đình.
4. Khi con phạm sai lầm (Đây là lúc quan trọng nhất!)
Thay vì trách mắng, mình biến nó thành một “buổi học” vui vẻ:
- “Ồ, chuyện này không như ý rồi. Vậy lần sau mình có thể làm gì khác đi để tốt hơn con nhỉ?”
- “Sai lầm là những người thầy tuyệt vời nhất đấy, nhờ nó mà mình biết mình cần học thêm điều gì.”
Một mẹo nhỏ cho bạn: Hãy cố gắng nhìn vào mắt con khi nói. Đôi khi chỉ cần một cái chạm vai và câu nói: “Mẹ tin con sẽ tìm ra cách” là đủ để bé có thêm 200% công lực rồi.
Nhiều khi trong vòng xoáy bận rộn, mình hay lỡ lời quát con hoặc khen cho có lệ kiểu “Con giỏi quá” mà quên mất rằng: Lời nói của cha mẹ chính là “thức ăn” cho trí não của trẻ. Những câu nói nhỏ bé mỗi ngày thôi nhưng nó lại xây nên cái nền móng cực kỳ vững chắc cho tính cách của bé sau này.
Lời kết dành cho những người bạn đồng hành
Bạn biết không, nuôi dạy con không phải là một cuộc đua xem con ai thông minh hơn, mà là một hành trình để chúng mình cùng con khôn lớn. Những câu nói này không phải là “kịch bản” khô cứng, mà nó là cách chúng mình mở lòng ra để thấu hiểu và tôn trọng một cá tính riêng biệt.
Có thể ngày một ngày hai bạn chưa thấy bé thay đổi ngay đâu, nhưng hãy cứ kiên trì gieo những “hạt giống lời nói” tích cực này mỗi ngày. Một ngày nào đó, bạn sẽ bất ngờ khi thấy con mình không chỉ thông minh về trí tuệ mà còn cực kỳ vững vàng về tâm lý trước mọi sóng gió.
Chúng mình cùng cố gắng nhé! Bạn thấy trong những gợi ý trên, có tình huống nào mà bạn đang muốn áp dụng ngay cho bé nhà mình không?
Team NDCTTT là nhóm chuyên gia tâm lý, giáo dục và nuôi dạy con với nhiều năm đồng hành cùng phụ huynh. Chúng tôi mang đến những kiến thức khoa học nhưng gần gũi, giúp cha mẹ nuôi dưỡng con từ gốc rễ trong tiềm thức để trẻ lớn lên tự tin và hạnh phúc. Mỗi bài viết đều được chắt lọc từ nghiên cứu, kinh nghiệm thực tế và sự thấu hiểu những trăn trở của cha mẹ trên hành trình nuôi dạy con.